کربن بلک چیست؟ راهنمای دوده صنعتی، کاربردها، گریدها و خرید

کربن بلک یا دوده صنعتی فقط ماده‌ای برای مشکی‌کردن محصول نیست. بسته به گرید و فرمولاسیون، از آن برای تقویت لاستیک، رنگ‌دهی پلاستیک و پوشش، محافظت در برابر نور فرابنفش یا ایجاد رسانایی استفاده می‌شود. همین تنوع باعث می‌شود دو محصول با ظاهر تقریباً یکسان، در خط تولید نتیجهٔ متفاوتی بدهند. [۱]

برای خرید کربن بلک، ابتدا کاربرد و عملکرد مورد نیاز را مشخص کنید؛ سپس گرید، مشخصات فنی، قابلیت پخش و نتیجهٔ نمونه‌سازی را مقایسه کنید. رنگ مشکی پودر، نام کشور یا قیمت هر کیلوگرم به‌تنهایی برای انتخاب کافی نیست.

این راهنما از معنی «دوده کربن» و تفاوت آن با مواد مشابه شروع می‌کند و به انتخاب کربن بلک برای مستربچ، پلاستیک، لاستیک، رنگ و کاربردهای رسانا می‌رسد. هدف این است که بتوانید درخواست فنی دقیق بنویسید و پیشنهاد فروشنده را با معیار روشن ارزیابی کنید.

کربن بلک، دوده صنعتی و دوده مشکی چه تفاوتی دارند؟

کربن بلک، با نام انگلیسی Carbon Black، ماده‌ای صنعتی است که عمدتاً از کربن تشکیل شده و در شرایط کنترل‌شده تولید می‌شود. «دوده صنعتی»، «دوده کربن بلک» و گاهی «دوده مشکی» نام‌هایی هستند که در بازار برای آن به کار می‌روند. اما واژهٔ دوده به‌تنهایی دقیق نیست: دودهٔ ناشی از احتراق نامطلوب یا آلودگی هوا، از نظر ترکیب و ویژگی‌ها معادل کربن بلک صنعتی نیست. [۲]

کربن بلک مشکی است، ولی عمق مشکی و ته‌رنگی که در محصول ایجاد می‌کند به گرید و شرایط مصرف وابسته است. از ظاهر پودر داخل کیسه نمی‌توان دربارهٔ رنگ نهایی یک قطعهٔ براق، فیلم نازک یا پوشش رنگ قضاوت قطعی کرد.

وقتی فروشنده می‌گوید «دودهٔ رنگی» یا «پیگمنت دوده»، معمولاً منظور کاربرد رنگدانه‌ای کربن بلک است. برای سفارش، این نام عمومی را با نام سازنده و کد کامل گرید تکمیل کنید.

تفاوت کربن بلک با کربن فعال و مستربچ مشکی

این مواد ممکن است همگی سیاه به نظر برسند، اما هدف مصرف یکسانی ندارند.

کربن فعال برای ویژگی‌های جذب سطحی و ساختار منافذش انتخاب می‌شود؛ کربن بلک نیز خانواده‌ای مستقل با فرایند و ویژگی‌های مشخص است. مشترک‌بودن عنصر کربن، این دو را قابل جایگزینی نمی‌کند. [۲، ۳]

در مورد مستربچ مشکی، رنگدانه قبلاً در یک سامانهٔ پلیمری فرمول‌بندی شده است. انتخاب مستقیم کربن بلک یا مستربچ به امکانات اختلاط، توزین و پخش در خط شما بستگی دارد. سازندگان مستربچ بر کیفیت پخش در حامل و سهولت توزیع در پلیمر مصرفی تأکید می‌کنند. [۴]

پرسش کاربردی: آیا قصد ساخت مستربچ و کامپاند دارید یا می‌خواهید محصول نهایی را با افزودن کنسانتره رنگ کنید؟ پاسخ این سؤال، شکل مناسب خرید را روشن‌تر می‌کند.

کربن بلک چگونه تولید می‌شود؟

روش تولید یکی از عوامل شکل‌گیری ویژگی‌های کربن بلک است. دو مسیر مهم صنعتی، فرایند کوره‌ای یا Furnace Black و فرایند حرارتی یا Thermal Black هستند. [۵] در معرفی محصولات تخصصی، نام‌هایی مانند Gas Black، Lamp Black و Acetylene Black نیز دیده می‌شود. [۱]

برای خریدار، نام فرایند به‌تنهایی معیار رتبه‌بندی کیفیت نیست. اگر دو محصول با روش تولید متفاوت پیشنهاد شده‌اند، از فروشنده بخواهید تفاوت مؤثر آن‌ها را در کاربرد شما توضیح دهد: رنگ، رفتار اختلاط، خواص الکتریکی یا مشخصات دیگر.

همچنین «تولیدشده از خوراک بازیافتی» را با «کربن بازیافتی حاصل از پیرولیز» یکی ندانید. مسیر تولید و مشخصات محصول نهایی باید در مدارک روشن باشد؛ نام تجاری سبز یا بازیافتی، به‌تنهایی عملکرد را مشخص نمی‌کند.

انواع کربن بلک را بر اساس هدف مصرف بشناسید

کربن بلک لاستیکی و دودهٔ تقویت‌کننده

در لاستیک، نقش کربن بلک می‌تواند فراتر از رنگ باشد و به تقویت و عملکرد قطعه مربوط شود. تایر و قطعات لاستیکی صنعتی از کاربردهای اصلی آن هستند. [۱] بنابراین، برای خرید دودهٔ لاستیک، فقط مشکی‌شدن آمیزه را معیار نگذارید؛ خواص مورد نیاز قطعه و رفتار فرایند نیز باید در ارزیابی باشند.

کربن بلک رنگدانه‌ای یا پیگمنت دوده

در کاربرد رنگدانه‌ای، هدف می‌تواند مشکی عمیق، تنظیم ته‌رنگ یا ساخت خاکستری در ترکیب با رنگدانهٔ سفید باشد. گریدهایی با سطح ویژهٔ بالاتر ممکن است ظرفیت رنگ‌دهی بیشتری داشته باشند، اما رسیدن به نتیجه به کیفیت پخش نیز وابسته است. [۶]

در استعلام بنویسید کربن بلک برای پلاستیک، رنگ، مرکب یا چسب مصرف می‌شود. موفق‌بودن یک گرید در یک محیط، تأیید خودکار آن برای محیط دیگر نیست.

کربن بلک رسانا

کربن بلک‌های تخصصی برای کاربردهای رسانا و کنترل تخلیهٔ الکتریسیتهٔ ساکن عرضه می‌شوند. [۷] در این کاربردها باید مقدار هدف مقاومت یا مقاومت ویژه، روش آزمون و شرایط اندازه‌گیری مشخص باشد. عبارت «کربن بلک آنتی‌استاتیک» بدون این اطلاعات، درخواست کاملی نیست.

کربن بلک برای محافظت در برابر UV

کربن بلک می‌تواند در محافظت پلیمر در برابر نور فرابنفش نقش داشته باشد؛ مشخصات گرید و پخش مناسب از عوامل مؤثرند. [۸] اما مشکی‌بودن محصول، مدرک عمر مشخص در فضای باز نیست. آزمون و الزامات مصرف نهایی باید جداگانه بررسی شوند.

تفاوت دوده‌های N220، N330، N550 و N660 چیست؟

این نام‌ها در انتخاب دوده‌های لاستیکی و برخی کاربردهای کامپاند دیده می‌شوند. جدول زیر توصیفی کلی بر پایهٔ معرفی محصولات Birla Carbon است؛ اعداد دیتاشیت و حدود پذیرش را باید برای سازنده و گرید خریداری‌شده دریافت کنید. [۹]

این جدول رتبه‌بندی «بهترین تا ضعیف‌ترین» نیست. همچنین شمارهٔ گرید، درصد کربن یا درصد مصرف را بیان نمی‌کند. برای جایگزینی N330 با N550 یا هر گرید دیگر، باید نتیجه در فرمول واقعی ارزیابی شود؛ مشترک‌بودن رنگ و عنوان دوده کافی نیست.

کدام مشخصات دیتاشیت کربن بلک مهم‌ترند؟

دیتاشیت زمانی به تصمیم کمک می‌کند که بدانید هر شاخص چه چیزی را نشان می‌دهد. همهٔ عددها را نمی‌توان با هم جمع کرد و به یک امتیاز کیفیت تبدیل کرد.

معنای این شاخص‌ها و تفاوت روش‌های سنجش در راهنمای فنی Orion توضیح داده شده است. به‌ویژه عدد جذب ید را نباید برای تمام کربن بلک‌های تخصصی، معادل مستقیم سطح ویژه فرض کرد. [۱۰]

مشخصات تکمیلی را بر اساس نیاز سفارش انتخاب کنید: رطوبت یا افت وزنی، خاکستر، باقی‌ماندهٔ الک، شکل فیزیکی و اطلاعات بسته‌بندی ممکن است برای بررسی شما مهم باشند. اگر یک مشخصه در تولیدتان حساس است، پیش از خرید دربارهٔ روش و حد پذیرش آن توافق کنید.

عدد معمول یا Typical با حد تضمین‌شدهٔ فروش یکسان نیست. از تأمین‌کننده بپرسید کدام مقادیر صرفاً معرفی محصول‌اند و کدام در مشخصات توافقی یا COA محموله کنترل می‌شوند.

اندازهٔ ذره، ساختار و پخش‌پذیری چه رابطه‌ای دارند؟

ذرات اولیهٔ کربن بلک به ساختارهای متصل موسوم به Aggregate تبدیل می‌شوند؛ این ساختارها می‌توانند تجمعات بزرگ‌تری تشکیل دهند. اندازهٔ ذرهٔ اولیه را نباید با اندازهٔ دانه‌های قابل مشاهدهٔ محصول یکی گرفت. ساختار، سطح ویژه، شیمی سطح و شکل عرضه بر رفتار مصرف اثر دارند. [۶]

در انتخاب گرید، «ریزتر» همیشه به معنی «بهتر برای خط من» نیست. یک گرید با ظرفیت ایجاد مشکی عمیق، اگر در تجهیزات موجود خوب پخش نشود، ممکن است نتیجهٔ مورد انتظار را ندهد. Birla Carbon در بررسی مشکی عمیق، انتخاب رنگدانه، فرمولاسیون و شرایط اختلاط را هم‌زمان مطرح می‌کند. [۱۱]

از فروشنده فقط عدد اندازهٔ ذره نخواهید؛ نمونه‌ای برای ارزیابی در مادهٔ پایه و فرایند خودتان بگیرید. این آزمون باید نشان دهد ظرفیت فنی محصول در خط شما قابل دستیابی است یا نه.

کربن بلک برای مستربچ و پلاستیک؛ چه گریدی انتخاب کنیم؟

کاربردهای پلیمری از قطعات تزریقی و فیلم تا الیاف، روکش کابل و لوله گسترده‌اند. نیاز آن‌ها یکسان نیست. [۱۲]

مشکی عمیق، ته‌رنگ و قدرت رنگ‌دهی یک معنی ندارند

Jetness به عمق مشکی مربوط است؛ Tint Strength عملکرد رنگ‌دهی در آزمون مقایسه‌ای را بیان می‌کند. ته‌رنگ نیز باید در شرایط مشخص بررسی شود. در ارزیابی رنگ قطعات، شاخص‌هایی مانند L* و b* می‌توانند به مقایسه کمک کنند؛ L* پایین‌تر نشان‌دهندهٔ رنگ تیره‌تر و b* منفی‌تر نشان‌دهندهٔ گرایش بیشتر به آبی است، مشروط به یکسان‌بودن شرایط اندازه‌گیری. [۱۳]

برای تصمیم خرید، نمونه‌ها را با رزین، ضخامت، بافت سطح و نور یکسان مقایسه کنید. عکس موبایل از دو قطعه با نور متفاوت، مبنای قابل اتکایی برای رتبه‌بندی گریدها نیست.

فیلم و لوله؛ فقط به رنگ نگاه نکنید

اگر کاربرد شما حساس است، در درخواست نمونه صریحاً نام محصول نهایی را بنویسید. راهنمای انتخاب کربن بلک برای فیلم نیز بر تعادل رنگ‌دهی و پخش تأکید می‌کند. [۱۴] برای لوله، از تأمین‌کننده مدارک مرتبط با کاربرد مورد نظر بخواهید و تأیید محصول نهایی را به نام تجاری رنگدانه محدود نکنید.

درصد مصرف کربن بلک چقدر است؟

درصد مصرف واحدی برای همهٔ کاربردها وجود ندارد. مقدار مناسب باید با هدف رنگ یا عملکرد، گرید، مادهٔ پایه، روش اختلاط و نتیجهٔ آزمون تعیین شود. درخواست «درصد مصرف کربن بلک» را با نام محصول و هدف آن کامل کنید.

سه عدد را از هم جدا کنید:

• درصد کربن بلک داخل مستربچ؛

• درصد مستربچ در مخلوط نهایی؛

• درصد کربن بلک در محصول نهایی.

اگر مستربچ تنها منبع کربن بلک باشد و درصد افزودن آن بر مبنای وزن کل مخلوط نهایی تعریف شده باشد:

درصد وزنی کربن بلک نهایی = درصد وزنی مستربچ در مخلوط × درصد وزنی کربن بلک مستربچ ÷ ۱۰۰

این رابطه فقط موازنهٔ جرم است؛ هیچ چیزی دربارهٔ مناسب‌بودن مقدار حاصل برای UV، رسانایی یا رنگ ثابت نمی‌کند. اگر رزین بازیافتی یا جزء دیگری هم کربن بلک دارد، سهم آن باید جداگانه وارد محاسبه شود. همچنین «افزودن به ازای وزن رزین» با «درصد از کل مخلوط» مبنای یکسانی ندارد.

آیا هر کربن بلکی پلاستیک را رسانا می‌کند؟

رسانایی کامپوزیت به ایجاد مسیرهای رسانا در ماتریس پلیمری وابسته است؛ تغییر مقدار افزودنی می‌تواند رفتار غیرخطی ایجاد کند. آستانهٔ تشکیل این شبکه به سامانهٔ ماده و شرایط ساخت وابسته است، بنابراین نمی‌توان درصد یک پژوهش یا فرمول را به تمام پلیمرها تعمیم داد. [۱۵]

برای انتخاب کربن بلک رسانا، این اطلاعات را مشخص کنید:

1. مادهٔ پایه و روش تولید؛

2. نوع خاصیت مورد نیاز: مقاومت سطحی، مقاومت حجمی یا مقاومت ویژه؛

3. مقدار هدف، واحد و روش آزمون؛

4. شرایط آماده‌سازی و اندازه‌گیری نمونه؛

5. حد قابل قبول تغییر در خواص مکانیکی و فرایندپذیری.

به همین دلیل، یک قطعهٔ کاملاً مشکی ممکن است معیار الکتریکی مورد نظر شما را نداشته باشد. تأیید عملکرد به آزمون نیاز دارد؛ نام «دوده رسانا» جای نتیجهٔ اندازه‌گیری را نمی‌گیرد.

کربن بلک پیرولیز و بازیافتی چیست؟

در پیرولیز تایر مصرف‌شده، با تجزیهٔ حرارتی در غیاب اکسیژن، باقی‌مانده‌ای کربنی ایجاد می‌شود که می‌تواند علاوه بر کربن، اجزای معدنی ناشی از فرمول تایر را در خود داشته باشد. محصول خام و محصولی که پالایش و آماده‌سازی شده‌اند، لزوماً مشخصات یکسانی ندارند. [۱۶]

هنگام بررسی کربن بلک بازیافتی یا rCB، نام پیرولیز برای تصمیم خرید کافی نیست. مدارک محصول، میزان و ماهیت ناخالصی‌های مرتبط، ثبات بچ‌ها و نتیجهٔ فرمول آزمایشی را بخواهید. اگر فروشنده آن را جایگزین یک گرید مشخص معرفی می‌کند، بپرسید این جایگزینی با کدام آزمون و در چه فرمولی تأیید شده است.

قیمت کمتر می‌تواند جذاب باشد، اما مقایسه زمانی معنی دارد که محصول نهایی همچنان معیارهای پذیرش شما را داشته باشد. در مقابل، بازیافتی‌بودن نیز به‌تنهایی دلیل رد ماده نیست؛ محصول مشخص باید ارزیابی شود.

کربن بلک پودری یا دانه‌ای؛ کدام بهتر است؟

شکل پودری و دانه‌ای یا Pelletized بر حمل، خوراک‌دهی و نحوهٔ پخش اثر می‌گذارند. دانه‌ای‌کردن می‌تواند گردوغبار را کاهش دهد و حمل عمده را آسان‌تر کند، اما تناسب شکل عرضه با تجهیزات اختلاط مهم است. [۶]

دانهٔ کربن بلک را با گرانول مستربچ یکی ندانید: دربارهٔ وجود حامل پلیمری، ترکیب و شکل واقعی محصول از فروشنده توضیح بخواهید. در درخواست قیمت، شکل فیزیکی را مشخص کنید تا پیشنهاد دو محصول متفاوت را کنار هم نگذارید.

برای سفارش‌های تکراری، تغییر شکل عرضه را هم تغییر قابل بررسی حساب کنید. یکسان‌ماندن نام گرید، دلیل کافی برای بی‌نیازی از بررسی خوراک‌دهی و اختلاط نیست.

چرا کربن بلک در محصول خوب جواب نمی‌دهد؟

اگر محصول به مشکی مورد انتظار نمی‌رسد یا سطح یکنواخت نیست، افزایش مصرف تنها گزینهٔ بررسی نیست. در منابع سازندگان، انتخاب رنگدانه، فرمولاسیون، پخش و قابلیت توزیع مستربچ در رزین نهایی به هم مرتبط‌اند. [۱۱، ۱۳]

این جدول تشخیص قطعی نیست. برای مقایسهٔ دو گرید، یک متغیر مشخص را تغییر دهید، زمان پایدارشدن خط را در نظر بگیرید و نمونه‌ها را با روش یکسان بسنجید. اگر چند عامل هم‌زمان عوض شوند، نقش هرکدام مبهم می‌ماند.

قیمت کربن بلک و دوده صنعتی به چه چیزی بستگی دارد؟

برای عبارت‌هایی مانند «قیمت کربن بلک»، «قیمت دوده لاستیک» و «قیمت کربن بلک پیرولیز» یک عدد مشترک وجود ندارد. پیشنهاد قیمت باید به محصول مشخص، مقدار سفارش، شکل عرضه و شرایط تحویل متصل باشد.

برای مقایسهٔ دو پیشنهاد، این موارد را کنار هم ثبت کنید:

قیمت هر کیلوگرم را کنار هزینهٔ رسیدن به خروجی پذیرفته‌شده ببینید. ممکن است دو گرید به مقدار مصرف یا شرایط تولید متفاوتی نیاز داشته باشند. قبل از اعلام اقتصادی‌بودن، مقدار مصرف واقعی، ضایعات و نتیجهٔ آزمون را ثبت کنید؛ ارزان‌تر یا گران‌تر بودن، به‌تنهایی نتیجه را تعیین نمی‌کند.

قیمت عددی در این مقاله درج نشده است تا عددی بدون تاریخ، گرید و شرایط فروش به‌عنوان قیمت روز معرفی نشود. برای استعلام، نام گرید یا اطلاعات کاربرد را همراه مقدار سفارش ارائه کنید.

خرید کربن بلک ایرانی یا خارجی؛ برند چقدر مهم است؟

کشور و برند به شناسایی زنجیرهٔ تأمین کمک می‌کنند، اما معیار نهایی، تطابق محصول قابل‌ردیابی با نیاز تولید است. «خارجی»، «اصل» یا «درجه‌یک» باید با مدارک، هویت بسته‌بندی و نتیجهٔ نمونه همراه باشد.

برای مقایسهٔ تأمین‌کنندگان، سه سؤال مطرح کنید:

• آیا همان گریدی که نمونه‌اش تأیید شده، در سفارش عمده تحویل می‌شود؟

• آیا شمارهٔ بچ و مدارک محموله قابل تطبیق‌اند؟

• در صورت تغییر محصول یا مشخصات، آیا پیش از ارسال اطلاع داده می‌شود؟

اگر گرید فعلی شما مشخص است، عکس خوانای برچسب و نام کامل آن را ارسال کنید. اگر مشخص نیست، توضیح کاربرد از حدس‌زدن یک کد مشهور مفیدتر است.

قبل از خرید عمده چه مدارکی و چه آزمونی لازم است؟

TDS اطلاعات فنی معرفی محصول را ارائه می‌کند؛ SDS برای کار و نگهداری ایمن است؛ COA به نتایج یا تأیید مشخصات بچ مربوط می‌شود. داشتن هرکدام، جای دو سند دیگر را نمی‌گیرد.

یک روند پیشنهادی برای پذیرش نمونه:

1. مرجع را تعیین کنید: محصول فعلی یا نمونهٔ رنگ و عملکرد تأییدشده.

2. شرایط را ثبت کنید: مادهٔ پایه، فرمول، مقدار مصرف و فرایند.

3. آزمون مرتبط انتخاب کنید: رنگ، پخش، عملکرد مکانیکی، الکتریکی یا دوام؛ متناسب با هدف.

4. نتیجه را مستند کنید: عکس در شرایط یکسان، دادهٔ آزمون و مشخصات بچ.

5. سفارش را به نمونه وصل کنید: نام گرید و معیار پذیرش در توافق خرید روشن باشد.

برای کاربردهای دارای الزامات خاص، مانند بسته‌بندی تماس با غذا یا قطعات حساس الکتریکی، مستندات همان گرید و مصرف را مطالبه کنید. هیچ تأییدیه‌ای را از یک عضو خانوادهٔ محصولات به تمام گریدها تعمیم ندهید.

نگهداری و کار با کربن بلک

کربن بلک باید در محیط تمیز و خشک، با بسته‌بندی بسته و دور از گرمای زیاد، شعله و اکسیدکننده‌های قوی نگهداری شود. تماس با رطوبت و بخارات شیمیایی نیز باید کنترل شود. [۱۷]

برای جابه‌جایی، کنترل گردوغبار و حفاظت فردی، SDS همان محصول و دستورالعمل محیط کار را اجرا کنید. کیسهٔ بدون برچسب یا ظرفی که هویت محتویات آن معلوم نیست، برای مصرف قابل‌ردیابی مناسب نیست.

شرایط بسته‌بندی و ماندگاری را از مدارک محصول بگیرید؛ وزن بسته و مدت نگهداری یک برند را به همهٔ کربن بلک‌ها تعمیم ندهید.

برای استعلام از هینزا پلیمر چه اطلاعاتی بفرستیم؟

برای بررسی گزینه‌های مرتبط با پیگمنت‌های صنعتی یا مستربچ، درخواست خود را با اطلاعات کاربرد کامل کنید:

برای تولید «نام محصول» با مادهٔ پایهٔ «نوع پلیمر، لاستیک یا رزین»، به کربن بلک با هدف «رنگ‌دهی، تقویت، محافظت نوری یا عملکرد الکتریکی» نیاز داریم. گرید فعلی «در صورت وجود»، روش تولید «روش فرایند» و مقدار سفارش «مقدار مورد نیاز» است. لطفاً گرید پیشنهادی، سازنده، شکل عرضه، قیمت، زمان تحویل و مدارک قابل ارائه را اعلام کنید. معیار اصلی پذیرش ما «مشخصه و روش ارزیابی» است.

انتخاب مناسب زمانی کامل می‌شود که مدارک، نمونه و سفارش عمده به یک محصول مشخص اشاره کنند و آن محصول در شرایط واقعی شما نتیجهٔ پذیرفته‌شده بدهد.

منابع فنی و مطالعهٔ بیشتر

۱. Orion؛ شناخت کربن بلک و کاربردها (PDF)

۲. ICBA؛ تفاوت کربن بلک با دودهٔ احتراقی و مواد مشابه

۳. Calgon Carbon؛ کربن فعال و جذب سطحی

۴. Cabot؛ مستربچ‌های مشکی

۵. ICBA؛ تولید کربن بلک

۶. Birla Carbon؛ ویژگی‌های بنیادی کربن بلک Raven (PDF)

۷. Birla Carbon؛ کربن بلک برای رسانایی و ESD

۸. Birla Carbon؛ انتخاب کربن بلک برای لوله و محافظت نوری

۹. Birla Carbon؛ معرفی و مقایسهٔ گریدهای تجاری

۱۰. Orion؛ روش‌های سنجش مشخصات کربن بلک، نسخهٔ ۲۰۲۴ (PDF)

۱۱. Birla Carbon؛ سه عامل مؤثر بر مشکی عمیق در پلاستیک

۱۲. Orion؛ کاربرد کربن بلک در پلیمرها

۱۳. Cabot؛ راهنمای کربن بلک برای قطعات پلاستیکی (PDF)

۱۴. Birla Carbon؛ کربن بلک برای فیلم و قالب‌گیری

۱۵. Scientific Reports؛ پژوهش آستانهٔ رسانایی کربن بلک در ماتریس پلیمری

۱۶. RCB Nanotechnologies؛ کربن بازیافتی و پالایش باقی‌ماندهٔ پیرولیز

۱۷. ICBA؛ راهنمای نگهداری و کار با کربن بلک